2026 Model EYT Gündemde: Staj ve Çıraklık Mağdurları İçin Kritik Süreç
1999 sonrası emeklilik sisteminde yaş şartının devreye girmesiyle ortaya çıkan EYT sorunu büyük ölçüde çözülürken, bu kez staj ve çıraklık sigortası mağdurları gündemin merkezine yerleşti. Kulislerde, staj başlangıcının emeklilikte ilk işe giriş sayılmasına yönelik yeni senaryoların masada olduğu konuşuluyor.
Türkiye’de emeklilik sisteminde köklü değişikliklere yol açan 1999 tarihli düzenleme, milyonlarca çalışan için önemli bir kırılma noktası oldu. Bu değişiklikle birlikte emeklilik hakkı yalnızca prim gün sayısı ve hizmet süresine değil, aynı zamanda yaş şartına da bağlandı. O tarihe kadar primini ve süresini dolduran birçok kişi yaş engeline takıldı ve bu durum yıllar içinde Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) hareketinin doğmasına neden oldu.
EYT düzenlemesiyle büyük bir kesim emeklilik hakkına kavuşsa da, çözüm bekleyen yeni bir başlık ortaya çıktı: staj ve çıraklık sigortası mağdurları.
Staj Sigortası Mağdurları Neden Tepkili?
1999 öncesi staj yapan çok sayıda çalışan, staj döneminde SGK kaydı bulunmasına rağmen bu tarihin ilk işe giriş olarak kabul edilmemesinden dolayı emeklilik hesaplamasında mağduriyet yaşadıklarını belirtiyor. Staj sigortasının yalnızca kısa vadeli sigorta kapsamında değerlendirilmesi, EYT sınırında kalan birçok kişiyi kapsam dışında bırakmış durumda.
Bu nedenle staj sigortası mağdurları, taleplerini uzun süredir sosyal medya, basın ve sivil toplum kanalları üzerinden dile getiriyor.
Bakanlık Cephesinde Neler Konuşuluyor?
Son dönemde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından atılan adımlar beklentileri artırdı. Özellikle 3600 ek gösterge düzenlemesinin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi, EYT ve bağlantılı başlıklarda yeni adımların gelebileceği yorumlarını güçlendirdi.
Bakanlık kaynaklarına göre staj ve çıraklık sigortası konusu, EYT düzenlemesinin maliyet analizi ve uygulanabilirlik raporları kapsamında detaylı şekilde ele alınıyor. Nihai kararın, SGK bütçe dengeleri ve sistemin uzun vadeli sürdürülebilirliği gözetilerek verileceği ifade ediliyor.
EYT Dosyasında Yeni Senaryolar
Kulislerde konuşulan senaryolara göre hükümet, EYT kapsamını genişletebilecek alternatif modeller üzerinde çalışıyor. En dikkat çeken ihtimal ise staj süresinin emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmesi.
Bir sosyal güvenlik uzmanı bu konuda,
“Staj sigortasının başlangıç sayılması, yıllardır süren hak kayıplarını telafi edebilir. Ancak bu adımın bütçe etkisi dikkatle hesaplanmak zorunda”
değerlendirmesinde bulunuyor.
Hazırlanan özel EYT maliyet dosyasının, staj mağdurları için izlenecek yol haritasını netleştirmesi bekleniyor.
Staj Sigortasının Emekliliğe Sayılması Ne Anlama Gelir?
Olası bir düzenleme ile staj sigortasının ilk işe giriş kabul edilmesi halinde:
-
EYT kapsamı dışında kalan çok sayıda kişi yeniden emeklilik hakkı elde edebilir
-
Erken emeklilik kapısı geniş bir kesim için açılabilir
-
Sosyal barış ve toplumsal memnuniyet artabilir
Ancak uzmanlar, bu adımın SGK bütçesi üzerinde ek mali yük oluşturabileceği uyarısını da yapıyor.
Resmi Açıklama Bekleniyor
Şu ana kadar staj sigortasının emekliliğe sayılmasına ilişkin resmi bir karar açıklanmadı. Ancak sızan bilgiler, bu ihtimalin ciddi biçimde değerlendirildiğini gösteriyor. Yeni bir düzenlemenin hayata geçirilip geçirilmeyeceği, maliyet ve uygulama analizlerinin tamamlanmasının ardından netlik kazanacak.
Staj ve çıraklık sigortası mağdurları için gözler şimdi Ankara’dan gelecek resmi açıklamalara çevrilmiş durumda.