Herkesin Emekli Maaşı Değişiyor! Yeniden Hesaplama Geliyor

Emekli Maaşlarında Yeni Dönem Başlıyor

En düşük emekli maaşının 20 bin liraya çıkarılması, milyonlarca emekli için kısa vadede bir rahatlama sağladı. Ancak bu artış, prim gün sayısı yüksek olan emeklilerle düşük primle emekli olanlar arasındaki maaş farkının kapanmasına ve adalet tartışmalarının alevlenmesine yol açtı. Sosyal Güvenlik uzmanı Murat Bal, TGRT Haber canlı yayınında yaptığı açıklamada, emekli maaşı sisteminin artık sürdürülemez bir noktaya geldiğini belirterek kapsamlı bir değişikliğin kapıda olduğunu duyurdu. Bal’a göre mevcut yapı, sosyal güvenlik sistemi açısından hem mali açıdan zorlayıcı hem de hakkaniyet duygusunu zedeleyen bir tablo ortaya koyuyor.

“Bu Sistem Sağlıklı Değil” Uyarısı

Murat Bal, en düşük emekli aylığının ilk kez 2019 yılında 1.000 TL olarak uygulamaya alındığını hatırlatarak, bugün gelinen noktada bu rakamın 20 bin liraya yükselmesinin temel nedeninin 2008 sonrası aylık bağlama oranlarının düşürülmesi olduğunu söyledi. Bal, “2008’den sonra kök maaşlar çok düşük bağlanmaya başlandı. Hükümet yaşam şartlarını iyileştirmek için taban maaş uygulamasını getirdi ve en azından tüm emekliler belli bir seviyeye çekildi” ifadelerini kullandı. Ancak bu uygulamanın zamanla kapsamının genişlemesinin olumlu bir gelişme olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Bal, ilk başta yaklaşık 1 milyon kişinin taban maaştan yararlanırken bugün bu sayının 5 milyona ulaştığını belirtti.

Az Prim – Çok Prim Adaletsizliği

Bal, mevcut sistemdeki en büyük sorunun prim gün sayısı ile alınan maaş arasındaki uçurum olduğuna dikkat çekti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de bu adaletsizliğe vurgu yaptığını hatırlatan Bal, “3600 günle emekli olanla 9000 gün BAĞ-KUR primi ödeyerek emekli olan vatandaşın aynı maaşı alması büyük bir adaletsizliktir” dedi. Bu durumun özellikle uzun yıllar prim ödeyen emeklilerde ciddi bir rahatsızlık yarattığını belirten Bal, yeni düzenlemede yukarı doğru kademeli bir yapı kurulacağını ve prim gününe göre maaş farklarının daha net hissedileceğini ifade etti.

Yeni Formül: Az Prim Az Maaş, Çok Prim Çok Maaş

Yapılması planlanan düzenlemeye ilişkin ipuçları da veren Murat Bal, “Az prim ödeyene az maaş, çok prim ödeyene çok maaş verilecek. Ama hiçbir emekli maaşı 20 bin liranın altında kalmamalı. Bu çok kritik” diyerek yeni sistemin temel mantığını özetledi. Bal, hâlâ 11–12 bin lira seviyesinde kök maaşlar bulunduğunu, açlık sınırının ise 30 bin liraya dayandığını hatırlatarak, 20 bin liralık taban maaşın şu an Hazine desteğiyle sürdürüldüğünü ve bu yapının uzun vadede zorlanacağını söyledi. Düşük maaş alan emeklilere gelir desteğinin kalıcı hale getirilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

2008 Sonrası Büyük Kayıp Yaşandı

Sorunun temelini çarpıcı bir örnekle anlatan Bal, “1999 öncesinde 10 bin lira maaşla çalışırken yaklaşık 7 bin lira emekli maaşı alabiliyordunuz. 2008 sonrasında ise 10 bin lira maaşla çalışıp emekli olduğunuzda 3.500 lira emekli maaşı bağlanır hale geldi. Çünkü aylık bağlama oranı ciddi şekilde düşürüldü” dedi. Bu durumun özellikle 9000 prim günüyle emekli olan BAĞ-KUR’lular için büyük bir hak kaybına yol açtığını vurgulayan Bal, memur emeklileri ile SSK ve BAĞ-KUR emeklileri arasındaki maaş farkına da değindi. Bal’a göre, bu farkın temel nedeni dönemsel zam politikaları ve toplu sözleşme düzenlemeleri.

SGK’da Çalışma Var, Duyuru Yakın

SGK bünyesinde emekli maaşlarına ilişkin yeni bir çalışma yürütüldüğünü bildiğini söyleyen Murat Bal, yakın zamanda düzenlemenin kamuoyuna açıklanmasını beklediğini ifade etti. “Bence iyi ve hakkaniyetli bir düzenleme gelecek. En kritik konu, mevcut 20 bin liralık en düşük emekli maaşının altına düşülmemesi” diyen Bal, yeni sistemin hem prim adaletini sağlayacağını hem de sosyal güvenlik yapısını daha sürdürülebilir hale getireceğini belirtti. Uzmanlara göre bu düzenleme hayata geçtiğinde, milyonlarca emeklinin maaşı yeniden hesaplanacak ve prim gününe göre kademeli bir maaş yapısı oluşacak.